hero image
خانه تاریخی مشیر الملک (گنجینه میراث اسلامی) در شهر اصفهان
نویسنده: حسین قسامی
hero image
خانه تاریخی مشیر الملک (گنجینه میراث اسلامی) در شهر اصفهان
نویسنده: حسین قسامی
hero image
خانه تاریخی مشیر الملک (گنجینه میراث اسلامی) در شهر اصفهان
نویسنده: حسین قسامی
hero image
خانه تاریخی مشیر الملک (گنجینه میراث اسلامی) در شهر اصفهان
نویسنده: حسین قسامی
hero image
خانه تاریخی مشیر الملک (گنجینه میراث اسلامی) در شهر اصفهان
نویسنده: حسین قسامی

خانه تاریخی مشیر الملک (گنجینه میراث اسلامی)

اين بنا از خانه‏ های اشرافی دوره صفویه محسوب شده و دارای فضاهای متنوع و تزئينات بسیار است. خاندان مشیر انصاری از مستوفیان و منشیان دربار صفویه تعلق دارد که در دوره شاه عباس کبیر از شیراز به اصفهان مهاجرت کرده و در آن سکنی گزیدند. تاثیرگذار‏ترین چهره این خاندان میرزا حبیب الله مشیر الملک انصاری است. وی در سال 1257 هـ .ق در اصفهان متولد شد و پس از تحصیل علم و فضل و کمال خصوصا امور دیوانی و حساب و انشاء نزد میرزا علی جابری انصاری، پست های مختلفی را تصدی نمود و سرانجام به وزارت مسعود میرزا ظلّ السلطان، فرزند ارشد ناصر الدین شاه قاجار منصوب شد. ظلّ السلطان در ابتدا حکومت مازندران را عهده دار بود، سپس در سال 1288 هـ .ق در حالی که 22 سال بیشتر نداشت، حاکم اصفهان شد و در ادامه بر گلپایگان، خوانسار، بروجرد، کمره ، ملایر، تویسرکان و نهاوند نیز تسلط یافت. سپس حکومت ایالت‏های فارس، کردستان، لرستان، بختیاری، خوزستان و یزد را به دست آورد و در عمل حاکم نیمی از ایران شد. در این ایام، مشیر را می‏توان نخست وزیر مقدر و عقل سیاسی او نامید. مشیر خدمات شایسته ای به ظلّ السلطان نمود و در آبادانی بلاد، خصوصا اصفهان کوشید. خرابی‏های بازمانده از حمله افغان‏ها را زدود و رونق سابق را به اصفهان بازگردانید لیکن در اواخر حکومت ناصر الدین شاه، به دلیل دفاع از روحانیت مشروطه خواه، مخالفت با قراداد رژی (تنباکو)، مقابله با تخریب ابنیه صفوی و همچنین چشم‏داشت ظلّ السلطان به اموال وی (از جمله خانه او)، در سال 1309 هـ .ق توسط ظلّ السلطان با قهوه قجری به قتل رسید. پس از درگذشت مشیر، خانه جهت استقرار کنسولگری پادشاهی پروس (که امروزه بخشی از آلمان، لهستان، روسیه، لیتوانی، دانمارک، بلژیک، جمهوری چک و سوئیس می‏باشد.) مورد استفاده قرار گرفت. پس از آن توسط یکی از تجّار اصفهان به نام حاج حسین چرمی و سپس حاج محمد سماعیان خریداری شد. در دوره تملک وی جنگ ایران و عراق در گرفت و پناهندگان خوزستانی در خانه سکونت گزیدند. در این دوران تزئینات بنا تا حد زیادی تخریب شد. ولی با پایان جنگ تحمیلی و باز پس گیری خانه، مسیر حیاط آن ادامه یافت و تا سال 1396 در سه مرحله، مرمت و بازسازی شد. خانه از دو جهت نسبت به ابنیه قاجاری برتری دارد، یکی طراحی و ساخت سلطنتی و دیگری پیشرو بودن در هنر معماری. سلطنتی بودن خانه در چند عنصر نمایش می‏یابد: - وجود بزرگ ترین ارسی نه لنگه دنیا با ترکیب رنگی خاص که نماد چهار فصل سال و معتدل کننده اخلاط اربعه است. - وجود چوب‏های قاطع در قسمت شاهنشین که برای جداسازی رعیت از سلطان مورد استفاده بوده است. - وجود چهار طاووسی مطابق در شاهنشین که با نقاشی پشت شیشه و آینه کاری محدب تزئین شده است. - طراحی قوس متفاوت نسبت با سایر سقف‏ها در انتهای شاه نشین تا بیانگر قدرت سلطان باشد. - استفاده از رنگ سبز ایرانی در بدنه شاه نشین همراه با جدول کشی طلا و آینه‏کاری در دو گوشواره اصلی. - وجود ارسی چهار لنگه دوجداره با نقوش اسلیمی که میانه آن با ورق طلا پوشانده شده، جهت مصونیت حرمسرای خانه. - وجود حجاری‏های شکارگاه و گرفت و گیر در زیر ارسی نه لنگه که اتصالات آن با سرب گداخته پر شده است. - تنوع ششگانه در سر ستون‏های دو طرف حیاط با فرم‏های فرنگی و ایرانی. - طراحی دو اتاق آینه و نقاشی در ضلع جنوبی با نقوشی خاص برای پذیرایی از میهمانان ویژه. - همچنین تقسیم حیاط به چهار قسمت مساوی برای ایجاد یک پردیس ایرانی به صورت مینیاتوری. از دیگر امتیازات این خانه، سبک خاص طراحی معماری با گرایش پیشرو است. چلیپا که در تمام بناهای قدیمی در آجرکاری و گچ‏بری به کار می‏رود، اینجا در طراحی حوض دیده می‏شود. معمار توانسته است با انتخاب این فرم، آب را به اضلاع حیاط نزدیک کند تا تطهیر که در انگاره های معماری اسلامی با آب تجلی می‏باید را در دسترس قرار دهد. در ایوان های شرقی و غربی، معمار فرم ایوان را می‏شکند و متناسب با فرم حوض و با استفاده از دو نیمه هشت ضلعی، چهار ستون از دوازده ستون را به زیبایی به داخل کشیده تا فضایی برای نشستن به وجود آورد و در کنار آن، نقطه اوج معماری ایرانی که تبدیل مربع به دایره می‏باشد را به معرض دید بگذارد. معمار در قسمت حوضخانه، با الهام از فرم بادگیر، توانسته نگارستانی تابستانه، دارای گردش هوایی مطبوع در بهار و تابستان ایجاد کند.
آدرس
اصفهان میدان نقش جهان کوی کرمانی ابتدای کوی هارونیه خانه تاریخی مشیر الملک
تجـربه های کاربران از اینجـا  ( 0 نظر )
امتیــاز کلـی
برای ویزیت ایران عکس بفرستید
نمایش عکسها با ذکر نام عکاس