hero image
باغ موزه قصر در شهر تهران

باغ موزه قصر

یادگار از روزگاران غبارآلود با عبور از در ورودی بند یک زندان، پیش از نموری و تاریکی فضای سلول‌ها، صداهایی تودرتو، موهوم، ترس‌خورده و در عین حال نامفهوم بی‌اختیار از مسیر اصلی به راهرویی در منتهای اغلیه شرقی بند می‌کشاندت. نزدیک‌تر که می‌شوی، کم‌کم انگار آن صداها مفاهیمی را هم از خود در فضای تاریک غروب پنج‌شنبه‌ای سالنِ ملاقاتِ زندان می‌پراکند. مفاهیمی نیم ملتمسانه و نیم خشونت‌بار: «[با شیون] نرو... نرو... تو رو خدا نرو.» «... ولش کن...» «[با تحکم] وقت ملاقات تمومه...» «عزیزم...» «مواظب خودت باش...» «یاالله برو بیرون... گفتم وقت ملاقات تمومه...» « [با ضجه] عزیزم... منتظرت میمونم» گرچه طولی نمی‌کشد و شستت خیلی زود خبردار افکت صدایی می‌شود که مسئولان باغ موزه قصر برای تداعی حال و هوای روزهای ملاقات زندانیان سیاسی قبل از انقلاب ایران تدارک دیده‌اند اما تأثیر همان صداها در کنار فضای زندان و اتاق ملاقات که بیش از هر چیز، انگار عطر مبارزه سیاسی و ایدئولوژیک را به دستگاه تنفست می‌کشاند، آن قدر هست که نزدیک به 88 سال خورشیدی عقب بنشینی و از تیرماه 1396 به آذر 1308 و افتتاح زندان قصر به دست رضاخان میرپنج بروی. آری، زندان معروف قصر که امروز حدود یک و نیم دهه است که به موزه تبدیل شده، چهار سال پس از روی کار آمدن پهلوی اول به دست رضاشاه پهلوی افتتاح شد و تا سال 1357 محبس زندانیان سیاسی و مخالفان رژیم شاه بود. شخصیت‌های سیاسی مختلفی در زندان قصر حبس کشیده‌اند که برخی از آنها بعدها از سران جمهوری اسلامی ایران شدند. در زندان قصر چیزهای فراوانی برای دیدن هست. از اتاق بازجویی تا سلول‌های انفرادی که از نواب صفوی و آیت‌الله طالقانی تا اکبر هاشمی رفسنجانی و محمود دعایی در آن بازداشت بوده‌اند. فاز اولیه زندان در زمان افتتاح ۱۹۲ اتاق داشت و می‌توانست 800 زندانی را در خود جای بدهد. نکته قابل تأمل آن که از زمان افتتاح تا دهه چهل که بازداشتگاه اوین ساخته شد، زندان قصر تنها زندان پایتخت بود. از سال 57 که انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید، زندان قصر اگرچه کماکان یکی از زندان‌های تهران بود اما دیگر محل نگه‌داری محکومین سیاسی نبود و فقط زندانیانی که به خطر ارتکاب جرائم دیگر حکم گرفته بودند، به قصر می‌آمدند. تا سال 83 که زندان تعطیل شد و شهرداری وقت به صراف تخریب آن افتاد که البته موفق به انجام چنین کاری نشد. امروز وقتی در این راهروهای تودرتو و یا در هواخوری زندان پا جای پای کسانی می‌گذاری که بخشی از بهترین سال‌های عمر خود را پای عقایدشان گذاشتند و تاوان باورهایشان را دادند، لذت بازخوانی تاریخ بین دیوارهای بلند و سیم‌های خاردار زندان قصر سابق، بیش از همه ارزش کار اعضای کانون زندانیان سیاسی قبل از انقلاب را به رخت می‌کشد که با پیگیری‌هایشان موفق به ثبت زندان قصر در سازمان میراث فرهنگی شدند و اجازه ندادند این اثر ملی و تاریخی برای همیشه نابود شود. زندان قصر که امروز به باغ موزه قصر شهرت دارد، یکی از جاذبه‌های گردشگری و تاریخی شهر تهران است و گردشگران داخلی و خارجی بی‌شماری را به بزرگراه شهید صیاد شیرازی و خیابان پلیس فرا می‌خواند.
آدرس
باغ موزه قصر که در خیابان شریعتی، خیابان پلیس تهران واقع شده است
تجـربه های کاربران از اینجـا  ( 0 نظر )
امتیــاز کلـی
برای ویزیت ایران عکس بفرستید
نمایش عکسها با ذکر نام عکاس